قانون اساسی جمهوری نوین ایران - فصل ۲

تعاریف کلیدی و اصطلاحات

ماده ۱ تعریف کلی حقوق بنیادین

حق بنیادین عبارت است از مجموعه حقوقی که برای زندگی شرافتمند، آزاد و برابر لازم است. این حقوق شامل حقوق مدنی سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است که در این قانون اساسی مقرر شده است.

ماده ۲ تعریف یک نفر:یک رأی

یک نفر:یک رأی به این معناست که هر شهروند واجد شرایط یک واحد حق رأی دارد و هیچ مزیت رأیی بر هیچ اساسی وجود نخواهد داشت.

ماده ۳ تعریف مالکیت خُرد و ابزار تولید

مالکیت خُرد شامل مسکنِ شخصی و لوازم کوچک فردی است. ابزار تولید شامل ابزارها و سازمان‌های تولیدی بزرگ است که باید به شیوه‌های مردم‌سالار به تعاونی‌های کارگری منتقل شود.

ماده ۴ تعریف تعاونی،شورا و کنفدرال

تعاونی نهادی اقتصادی و اجتماعی است که بر اساس مدیریت مردم‌سالار اعضا اداره می شود. شورا محلی برای هماهنگی امور مشترک است. کنفدرال شبکه هماهنگ کنندهٔ شوراهاست.

ماده ۵ تعریف نفوذ خارجی مضر

نفوذ خارجی مضر هر اقدام سازمان یافته خارجی است که با منابع مالی یا هدایت بیرونی قصد اثرگذاری غیرشفاف یا تغییر ساختار سیاسی کشور را داشته باشد. مصادیق و معیارهای اثبات در قوانین اجرایی تعیین می شود.

ماده ۶ تعریف قرعه کشی قابل راستی آزمایی

قرعه کشی قابل راستی آزمایی به معنی انتخاب کاتوره‌ای اعضای واجد شرایط با استفاده از روش های رمزنگاری و شواهد عمومی است که دستکاری آن ناممکن یا به سادگی قابل کشف باشد.

ماده ۷ تعریف هویت دیجیتال خودمختار

هویت دیجیتال خودمختار شناسه‌ای دیجیتالی است که شخص شهروند مالک و واپاینده‌اش بوده و استفاده از آن برای اثبات هویت در سامانه‌های حکمرانی مجاز است. اطلاعات حساس بر پایهٔ قانون حفاظت داده محفوظ خواهد ماند.

ماده ۸ تعریف نرم‌افزار آزاد و هوش مصنوعی باز

نرم‌افزار آزاد به نرم‌افزاری گفته می‌شود که کد مبدأ آن در اختیار عموم قرار داشته و آزادی استفاده، مطالعه، بازبینی، اصلاح و توزیعش بدون محدودیت وجود دارد. هوش مصنوعی باز مجموعه مدل‌ها و ابزارهایی است که منابع و روندهای تولیدش شفّاف و قابل بررسی عمومی بوده و نقش کمکی دارد.

ماده ۹ تعریف تصمیم خودکار قطعی

تصمیم خودکار قطعی تصمیمی است که بدون بررسی انسانی نهایی و بدون امکان بازنگری به صورت خود به خود اجرا شود. چنین تصمیمی برای محدود سازی حقوق افراد ممنوع است.

ماده ۱۰ تعریف دسترسی پایهٔ اینترنت

دسترسی پایهٔ اینترنت دسترسی معقول و قابل استفاده برای خدمات پایهٔ ارتباطی و اطلاعاتی است. معیارها، سرعت، هزینه و پوشش در قوانین اجرایی تعیین می‌شود.

ماده ۱۱ تعریف سابقهٔ قضایی موردی و قاعده سازی

سابقهٔ قضایی موردی عبارت است از آرا و دلایل صادر شده در دعاوی موردی. قاعده سازی فرایندی است که بر اساس تکرار آرای موردی یا فرایند مردم‌سالار آن را به قاعدهٔ کلی تبدیل می‌کنند.

ماده ۱۲ تعریف تعارض منافع

تعارض منافع حضور شرایطی است که در آن دو یا چند فرد در مورد تصمیمی که یک یا چند فرد گرفته‌اند توافق کامل ندارند. چنین مواردی به صورت موردی به دادگاه برده شده و هیأت منصفه در مورد آن نظر خواهند داد.

ماده ۱۳ تعریف شواهد مالی و ارتباطی

شواهد مالی و ارتباطی شامل مدارک و مستندات بانکی، مکاتبات، قراردادها و هر سندی است که نشان دهندهٔ وابستگی یا حمایت خارجی باشد.

ماده ۱۴ تعریف استاندارد اثبات

استاندارد اثبات در امور مدنی توازن احتمالات است و در امور کیفری استاندارد اثبات فراتر از تردید معقول است.

ماده ۱۵ تعریف مرجع ناظر فنی حقوقی

مرجع ناظر فنی حقوقی نهادی ترکیبی است از نمایندگان مردم و کارشناسان فنی که انطباق سامانه‌های فنی را با معیارهای حقوقی و امنیتی بررسی می‌کند.

ماده ۱۶ تعریف گزارش غیرقابل دستکاری

گزارش غیرقابل دستکاری ثبت زمانمند رویدادها با استفاده از سازوکارهایی است که هرگونه تغییر را آشکار ساخته و زنجیره‌ای از شواهد را حفظ می‌کند.

ماده ۱۷ تعریف اثبات بدون افشا

اثبات بدون افشا سازوکاری است است که امکان تأیید صحت ادعا را بدون افشای داده‌های حساس فراهم می‌کند. کاربرد این اثبات در حفظ محرمانگی رأی دهنده مجاز است.

ماده ۱۸ تعریف شیوه‌نامهٔ برون‌خط پشتیبان

شیوه‌نامهٔ برون‌خط پشتیبان سازوکاری حضوری یا کاغذی معیّن است که در صورت اختلال فنی یا تهدید امنیتی برای اجرای فرایندهای مشارکت به کار می آید.

ماده ۱۹ تعریف شمول و واجد شرایط بودن شهروندی

شمول شهروندی و واجد شرایط بودن برای مشارکت سیاسی در قوانین مربوط تعیین می شود. تابعیت و بلوغ قانونی از معیار پایهٔ شمول است. محرومیت سیاسی صرفا بر پایهٔ حکم قضایی و برای مدّت معیّن مجاز است.